Wojna się skończyła

W audycji prof. Piotr Majewski, członek zespołu IPN ds. badań nad terrorem okupacyjnym, omawia skalę strat dóbr kultury Polski w wyniku II wojny światowej. Według szacunków z 1946 roku Polska utraciła około 43% swojego dorobku kulturalnego, co jest liczbą niedoszacowaną – zwłaszcza w kontekście strat na Kresach pod okupacją sowiecką, które ze względów politycznych były pomijane.

Profesor podkreśla, że dokumentacja strat była tworzo...

Audycja poświęcona była sprawie polskiej przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Dr Filip Gańczak przypomniał, że choć Polska nie należała do głównych oskarżycieli, była obecna w procesie dzięki czteroosobowej delegacji prokuratorów. Mimo formalnych trudności, zespół ten dostarczył cenne materiały dowodowe, m.in. dziennik Hansa Franka.

Oskarżonym był m.in. Hans Frank, gubernator Generalnego Gubernatorstwa, który w...

Rozmowa z dr. Konradem Graczykiem, zastępcą dyrektora Biura Badań Historycznych IPN, dotyczy funkcjonowania niemieckich sądów specjalnych w Generalnym Gubernatorstwie podczas II wojny światowej. Dr Graczyk wyjaśnia, że były to instytucje niemieckie, obsadzane przez niemieckich sędziów, działające na podstawie niemieckiego prawa oraz rozporządzeń Hansa Franka. Choć formalnie istniał dualizm sądowy — niemieckie i podporządkowane im s...

Rozmowa dotyczyła „wyzwolenia” Polski przez Armię Czerwoną w latach 1944–1945 i jego skutków. Kasprzyk przypomniał, że dla Polaków wojna zaczęła się od dwóch agresorów: Niemiec i Związku Sowieckiego. Oba te reżimy działały wspólnie przeciwko Polsce do 1941 roku, kiedy Hitler zaatakował ZSRR, a Zachód uznał Stalina za sojusznika.

W polskim społeczeństwie nie traktowano Armii Czerwonej jako wyzwolicieli, lecz jako nowego okupanta. Wk...

Audycja dotyczyła niemieckiej operacji Aktion 1005, której celem było zatarcie śladów zbrodni nazistowskich na terenach Europy Środkowo-Wschodniej podczas II wojny światowej. Prof. Monika Tomkiewicz z IPN wyjaśniła, że akcja rozpoczęła się, gdy Niemcy zaczęli obawiać się ofensywy Armii Czerwonej i potencjalnego odkrycia miejsc masowych egzekucji. Drugim powodem były względy sanitarne.

Akcję prowadziły specjalne oddziały Sonderkomma...

Gościem programu był dr Tomasz Łabuszewski, dyrektor warszawskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, który opowiedział o wystawie „Niepokonani”, zorganizowanej z okazji 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej. Ekspozycja, dostępna na skwerze Hoovera w Warszawie, upamiętnia wkład Polaków w zwycięstwo aliantów oraz ich niedocenione zasługi wojskowe, naukowe i wywiadowcze.

Dr Łabuszewski podkreślił, że polscy żołnierze walczyl...

W audycji dr Rafał Leśkiewicz przypomina, że choć formalnie II wojna światowa zakończyła się 8 maja 1945 roku (lub 9 maja według czasu moskiewskiego), dla Polaków nie był to moment wyzwolenia, lecz początek kolejnego zniewolenia – tym razem komunistycznego, trwającego aż do 1989/1990 roku.

Zwraca uwagę na brak rozliczenia sprawców wojennych – zarówno Niemiec, jak i Związku Sowieckiego – oraz nieuregulowaną kwestię reparacji wojenny...

Prof. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, komentuje znaczenie 8 maja 1945 roku — formalnego zakończenia II wojny światowej w Europie — z perspektywy Polski. Podkreśla, że choć wojna się skończyła, Polska nie odzyskała niepodległości. Całe jej terytorium znalazło się pod sowiecką okupacją, rozpoczętą już w 1944 roku. Władze komunistyczne, instalowane przez Związek Sowiecki, zastąpiły niemieckiego okupanta...