Babel. Rzeczpospolita Multi-Kulti - Radio TOK FM
Adam Balcer i Paweł Sulik, autorzy już niemal legendarnego podcastu TOK FM „Lechistan: Orientalna historia Polski” zabierają Was na wędrówkę po Rzeczpospolitej - wieży Babel, gdzie multi-kulti było stanem permanentnym. Razem z Polakami ruszymy także w rejs dookoła świata, bo Polska jest... od oceanu do oceanu. #adambalcer #pawełsulik #multikulti #lechistan - Radio TOK FM
Episodes
June 27, 2025 • 28 mins
Tym razem — do Warszawy! Tej przedwojennej, rewiowej, roztańczonej i całkiem... orientalnej. W samym sercu miasta: Żydzi, Polacy, Rosjanie i Ukraińcy. Wspólnie tworzyli scenę kabaretową, dzięki której stolica zyskała miano „Paryża Północy”. W ostatnim odcinku naszego podcastu poznacie artystki z Teatru Morskie Oko — w tym te, które urodziły się na Krymie. Tak kończymy naszą Bablową podróż. Z rozmachem i w blasku reflektorów! Dzięk...
Mark as Played
June 20, 2025 • 35 mins
Z Nowej Zelandii wracamy do Europy — przez Krym! Gdzie spotykamy utopijnego socjalistę, anarchistę i tłumacza "Rękopisu znalezionego w Saragossie". Nasz bohater to Edmund Chojecki, przyjaciel Norwida, a do tego — pierwszy znany z imienia i nazwiska Polak, który odwiedził Islandię i Grenlandię. Chojecki mieszkał na Krymie, pracował w Egipcie i tworzył głównie po francusku — dziś niemal zapomniany, a przecież jego biografia to gotowy...
Mark as Played
June 13, 2025 • 37 mins
Nadal zostajemy w Nowej Zelandii — ale tym razem będzie wojennie, mistycznie i odrobinę brawurowo. Poznacie Te Kooti’ego, proroka i rewolucjonistę, który marzył o zbudowaniu Nowej Jerozolimy. Usłyszycie historię Gustawa Tempskiego z Braniewa — awanturnika i bohatera nowozelandzkich wojen. Według niektórych źródeł, został zjedzony przez Maorysów chcących przejąć jego bojowego ducha, według innych — jego ciało spalono z szacunku, a z...
Mark as Played
June 6, 2025 • 34 mins
W tym odcinku lądujemy w Nowej Zelandii — ale, jak to w „Bablu”, szybko okazuje się, że prowadzą tam ścieżki z Tczewa, Wilna, Petersburga i jeszcze dalej. Zastanawiamy się, skąd wśród Maorysów tak wiele mieszanych małżeństw, dlaczego rosyjska caryca nie zapłaciła dziecku za jego pracę, i czy z europocentrycznej perspektywy da się wytłumaczyć kanibalizm. Przy okazji patrzymy też na Wilno oczami pewnego Polaka — i dostrzegamy w jego ...
Mark as Played
May 30, 2025 • 31 mins
W tym odcinku Babla opowiadamy o batiku – niezwykłej technice malowania woskiem, która z Indonezji dotarła do Polski, a my staliśmy się światową potęgą w produkcji tkanin. Kim był Babur – krwiożerczym tyranem czy wynalazcą przemysłu modowego? Co łączy wielkanocne pisanki i zdobnictwo na Jawie? I dlaczego na lotnisku w Indonezji można znaleźć napis... „Polska”? O niedoszłej kolonii na Sumatrze, nietuzinkowych polskich artystach i s...
Mark as Played
May 23, 2025 • 34 mins
W tym odcinku przemierzamy szlak Indonezja-Holandia-Polska śladami zapomnianego pisarza, który narobił szumu nie tylko w Batavii, ale i w przedwojennej Warszawie. Multatuli, wybitny niderlandzki autor, przez kilkanaście lat patrzył z bliska na piekło kolonializmu w Indonezji. Jego książka Max Havelaar, bezlitosna demaskacja mechanizmów władzy, stała się legendą wśród polskiej lewicy… i nie tylko. Zachwycała się nią prawica, wspomin...
Mark as Played
May 16, 2025 • 34 mins
Razem z Panem Teodorem spod Łomży ruszamy przez Ocean Indyjski na Cejlon i do Indonezji. Szlachcic ten zdążył po latach wrócić do ojczyzny i wziąć udział w powstaniu kościuszkowskim. Mamy w studiu jego pamiętniki i nie zawahamy się ich użyć. Niezwykle celne, wręcz etnograficzne obserwacje podaje nam z dużą empatią i zrozumieniem wobec ras, kultur i religii, wśród których przebywa. A Indonezję warto poznać, bo to czwarte pod względe...
Mark as Played
To nasz ostatni przystanek w Południowej Afryce – a zarazem najbardziej literacki. Odwiedzamy afrykanerskie Soplicowo, gdzie narodowy poemat zaskakująco przypomina... "Pana Tadeusza". Tropimy polskie (a czasem litewsko-łotewskie czy żydowskie) wątki w życiorysach noblistów z RPA – J. M. Coetzee i Nadine Gordimer. Poznajemy też Sub, czyli Sarę Goldblatt z Radomia, pierwszą poetkę piszącą po afrikaans i cichą redaktorkę narodowego wi...
Mark as Played
Stanisław Szukalski nie jest postacią wymyśloną. Tak, jak nie są zmyślone jego związki z Leonardo DiCaprio. O co chodzi? Opowiadamy na końcu tego odcinka, wcześniej usłyszysz o tym, jak Polacy uciekali z obozów w południowej Afryce. A Dmowski, Marchlewski, Sienkiewicz i Prus gorąco recenzowali wydarzenia na drugim końcu świata. Afrykanerzy zaś w swoim manifeście wskazywali: "spójrzcie na Polaków".
Trochę mało zrozumiałe, o czym ...
Mark as Played
April 25, 2025 • 41 mins
Co robili Kowalscy, a konkretnie Cowalscy w Kraju Przylądkowym? Co wspólnego ma Haiti z Kapsztadem i jak wyglądała synkretyczna religia polskiego proroka Stefanosa? No i wreszcie: czy Burowie to naprawdę gburowie? Zabieramy Was do Afryki Południowej. Opowiemy o Polakach, którzy z Gdańska, Królewca i Kurlandii trafili do Kapsztadu – jako pionierzy, osadnicy, awanturnicy. Pokażemy, jak z udziałem naszych przodków powstawała kolonia n...
Mark as Played
April 18, 2025 • 40 mins
Ponownie zaglądamy do serca Azji Środkowej — Uzbekistanu. Tym razem śledzimy losy Bronisława Grąbczewskiego, wybitnego geografa i kartografa, który przemierzał niezbadane zakątki Imperium Rosyjskiego. Odwiedzamy brzegi Amu-darii, gdzie przemysłowe marzenia o bawełnie i ropie mieszały się z geopolityką. Przede wszystkim jednak przypominamy postać Anny German, niezapomnianej artystki, której historia zaczęła się właśnie tutaj. Na zak...
Mark as Played
April 11, 2025 • 44 mins
Żegnamy Amerykę i z okazji pierwszej wizyty Pawła w Azji Centralnej – ruszamy do Uzbekistanu. Z Uzbekami łączy nas znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać – od Jedwabnego Szlaku, przez czasy Złotej Ordy i Imperium Rosyjskiego, aż po PRL-owską szkołę w Siedlcach sponsorowaną przez kopalnie węgla pod Samarkandą. Tak, to nie żart! Będzie o Polakach budujących rosyjskie imperium w Azji, fotografujących jak Leon Barszczewski, rysującyc...
Mark as Played
April 4, 2025 • 40 mins
Wojna secesyjna wybuchła w kwietniu 1861 roku i zakończyła się dokładnie cztery lata później. Dziś lepiej niż kiedykolwiek widać, jak konflikt ten nadal rezonuje w amerykańskim społeczeństwie. I jak nieoczywisty jest w nim polski wątek. W tym odcinku "Babla" opowiadamy o Polakach w ogniu wojny secesyjnej, walczących po obu stronach barykady – z jednej strony mamy generała Włodzimierza Krzyżanowskiego, kuzyna Chopina, uważanego za n...
Mark as Played
March 28, 2025 • 42 mins
Hrabia Adam Gurowski był jedną z najbardziej fascynujących i budzących kontrowersje postaci nie tylko w polskim, ale również w rosyjskim, europejskim oraz amerykańskim życiu politycznym i intelektualnym XIX wieku. W młodości walczył z Rosjanami w powstaniach, by później stać się zagorzałym panslawistą, negującym istnienie narodu polskiego. W dzisiejszym „Bablu” opowiemy o jego radykalnej przemianie – od polskiego nacjonalisty-lewak...
Mark as Played
March 21, 2025 • 37 mins
Wyruszamy na Dziki Zachód, by opowiedzieć o Polakach, którzy trafili tam w pogoni za sławą, pieniędzmi i... nie do końca jasnymi transakcjami. Jak kawałek Teksasu niemal wpadł w polskie ręce? Dlaczego Meksyk blokował nielegalną migrację Amerykanów? Polscy emigranci, którzy po 1831 roku przybywali do USA, odegrali znaczącą rolę w ogromnej ekspansji tego kraju w latach 40. XIX wieku. Walczyli m.in. w Teksasie, Kalifornii i Oklahomie,...
Mark as Played
March 14, 2025 • 33 mins
W tym odcinku przybliżymy zapomnianą sylwetkę młodego poety, Augusta Antoniego Jakubowskiego. Zakochany w Podolu i zafascynowany Kozakami Jakubowski to autor pierwszych polskich wierszy o Rdzennych Amerykanach i zarazem postać tragiczna – młody patriota, który po dramatycznych losach emigranta w Ameryce popełnił samobójstwo w wieku zaledwie 21 lat. Opowiemy o poezji, relacjach z ojcem, Antonim Malczewskim, wybitnym poetą szkoły ukr...
Mark as Played
March 7, 2025 • 37 mins
Jesteśmy na południu Stanów Zjednoczonych, gdzie Polacy byli obecni niemal od samego początku historii USA. Na czele naszej podróży stoi jeden z największych amerykańskich bohaterów, Kazimierz Pułaski – polski generał, który nie tyko walczył o wolność Amerykanów, ale zrobił to tak skutecznie, że... zginął dwa razy. Pamięć o nim jest wciąż żywa, a w stanach takich jak Illinois, Wisconsin czy Indiana obchodzony jest Dzień Kazimierza ...
Mark as Played
February 28, 2025 • 46 mins
Wciąż pozostajemy za oceanem, a zgodnie z obietnicą tym razem przenosimy się do Stanów Zjednoczonych. Granicę przekraczamy płynnie – śladem Mohawków i Pierwszych Narodów. Nasza opowieść zaczyna się od Esther Deer, znanej jako Princess White Deer – gwiazdy złotej ery Broadwayu, której wizerunek na długie lata ukształtował wyobrażenia kultury masowej o Rdzennych Amerykanach. To również historia jej związków, zarówno osobistych, jak i...
Mark as Played
February 21, 2025 • 40 mins
Zainspirowani klasycznym dziełem Arkadego Fiedlera, zabieramy Was w podróż do Kanady pachnącej żywicą. Za tą romantyczną wizją kryje się jednak mroczna historia Pierwszych Narodów – przymusowych adopcji, szkół rezydencjalnych i głodu wywołanego z premedytacją. To także opowieść o sile solidarności, gdzie Rdzenne kobiety, nosząc kwieciste chustki, wyrażają wsparcie dla Ukrainy walczącej z rosyjską agresją, a ukraińska Baba przekazuj...
Mark as Played
Na specjalne życzenie osób słuchających pozostajemy w Kanadzie, by opowiedzieć o Toronto - stolicy prowincji Ontario i największym mieście kraju. Czy uda nam się powiązać to miejsce z Polską i Ukrainą? Podejmujemy wyzwanie, przyglądając się założycielowi Toronto, Niemcowi z węgierskim nazwiskiem, który wielokrotnie odwiedzał Polskę i wywarł ogromny wpływ na rozwój malarstwa w Kanadzie. Jednym z jego najważniejszych dzieł jest port...
Mark as Played
Popular Podcasts
If you've ever wanted to know about champagne, satanism, the Stonewall Uprising, chaos theory, LSD, El Nino, true crime and Rosa Parks, then look no further. Josh and Chuck have you covered.
Does hearing about a true crime case always leave you scouring the internet for the truth behind the story? Dive into your next mystery with Crime Junkie. Every Monday, join your host Ashley Flowers as she unravels all the details of infamous and underreported true crime cases with her best friend Brit Prawat. From cold cases to missing persons and heroes in our community who seek justice, Crime Junkie is your destination for theories and stories you won’t hear anywhere else. Whether you're a seasoned true crime enthusiast or new to the genre, you'll find yourself on the edge of your seat awaiting a new episode every Monday. If you can never get enough true crime... Congratulations, you’ve found your people. Follow to join a community of Crime Junkies! Crime Junkie is presented by Audiochuck Media Company.
Gregg Rosenthal and a rotating crew of elite NFL Media co-hosts, including Patrick Claybon, Colleen Wolfe, Steve Wyche, Nick Shook and Jourdan Rodrigue of The Athletic get you caught up daily on all the NFL news and analysis you need to be smarter and funnier than your friends.
Current and classic episodes, featuring compelling true-crime mysteries, powerful documentaries and in-depth investigations. Follow now to get the latest episodes of Dateline NBC completely free, or subscribe to Dateline Premium for ad-free listening and exclusive bonus content: DatelinePremium.com
The World's Most Dangerous Morning Show, The Breakfast Club, With DJ Envy, Jess Hilarious, And Charlamagne Tha God!