Sofizmaty
Sofizmaty, logika, fallacy, zdrowy rozsądek etc.
Episodes
February 18, 2026 • 47 mins
Współczesna dyskusja na temat ról społecznych oraz wyborów życiowych często oscyluje wokół dylematu, czy osoba znajdująca się w kontrowersyjnej sytuacji zawodowej lub obyczajowej jest ofiarą systemu, czy też jego świadomą beneficjentką. Problem ten dotyczy w dużej mierze kobiet, które bywają nakłaniane do świadczenia usług seksualnych, ale pojawia się także w kontekstach politycznych czy artystycznych, gdzie kariera bywa budowana n...
Listen
Watch
Mark as Played
February 16, 2026 • 17 mins
Gdy prawo wraca do życia umierają marzenia
Rozmowa poświęcona jest zjawisku tzw. martwego prawa – przepisów, które formalnie obowiązują, lecz przez długie lata nie są egzekwowane. W praktyce stają się one elementem prawa „na papierze”, a nie prawa realnie kształtującego życie społeczne. Uczestnicy rozmowy zwracają uwagę, że taka sytuacja rodzi poważne konsekwencje: ludzie przyzwyczajają się do braku egzekwowania norm i zaczynają tra...
Rozmowa poświęcona jest zjawisku tzw. martwego prawa – przepisów, które formalnie obowiązują, lecz przez długie lata nie są egzekwowane. W praktyce stają się one elementem prawa „na papierze”, a nie prawa realnie kształtującego życie społeczne. Uczestnicy rozmowy zwracają uwagę, że taka sytuacja rodzi poważne konsekwencje: ludzie przyzwyczajają się do braku egzekwowania norm i zaczynają tra...
Listen
Watch
Mark as Played
November 7, 2025 • 12 mins
Thomas Sowell, amerykański ekonomista i myśliciel konserwatywny, w książce Race and Culture pisał, że różnice w zamożności i sukcesie różnych grup ludzi są naturalne — wynikają nie tyle z dyskryminacji, ile z różnych tradycji kulturowych.
Sowell pokazuje to na przykładzie Hindusów i muzułmanów z Pakistanu. Choć genetycznie są bliscy, inaczej podchodzą do pracy, edukacji i handlu. Jedni inwestują w naukę i przedsiębiorczość, drudzy b...
Sowell pokazuje to na przykładzie Hindusów i muzułmanów z Pakistanu. Choć genetycznie są bliscy, inaczej podchodzą do pracy, edukacji i handlu. Jedni inwestują w naukę i przedsiębiorczość, drudzy b...
Listen
Watch
Mark as Played
October 9, 2025 • 11 mins
W tych audycjach zajmuję się sofizmatami, czyli takimi „hakami”, których ludzie używają w dyskusjach czy debatach. Z tego powodu lubiłem słuchać debat Charliego Kirka. Prawdopodobnie wiecie, że był on amerykańskim prawicowym aktywistą politycznym. Założył konserwatywną organizację Turning Point USA, która szerzyła konserwatywne ideały i była kluczowa w zebraniu poparcia wśród młodych dla Donalda Trumpa. Był też gospodarzem popularn...
Listen
Watch
Mark as Played
September 25, 2025 • 11 mins
Dzisiejszy odcinek będzie poświęcony polemice politycznej sprzed prawie 250 lat. Chciałbym pokazać, jakie argumenty przedstawiały obie strony i krótko je omówić. Będzie to też taki test, czy was, drodzy słuchacze, interesuje taki temat. Zacznę od historii, a na koniec przejdę do oceny argumentacji.
Opierać się będę na artykule: “Amerykańska wizja wolności u progu wojny o niepodległość w świetle polemiki Alexandra Hamiltona z Samuele...
Opierać się będę na artykule: “Amerykańska wizja wolności u progu wojny o niepodległość w świetle polemiki Alexandra Hamiltona z Samuele...
Listen
Watch
Mark as Played
August 29, 2025 • 70 mins
Rozmowa w podcaście Sufizmaty, odcinek 46, zatytułowanym "Historia w krzywym zwierciadle", odbywa się między Piotrem a Jackiem Kaflem, twórcą kanału YouTube "Sola Fabula". Nazwa kanału Jacka jest nawiązaniem do słów Marcina Lutra ("sola scriptura") oraz niemieckiego kwartetu literackiego sprzed lat, a jej celem jest pokazywanie odmiennego sposobu odczytywania tekstów, w tym historycznych.
Głównym tematem dyskusji jest upraszczanie h...
Głównym tematem dyskusji jest upraszczanie h...
Listen
Watch
Mark as Played
June 23, 2025 • 58 mins
Spór wokół zasady *ordo amoris* między wiceprezydentem J.D. Vance'em a papieżem Leonem XIV (dawniej kardynałem Prevostem) uwypukla fundamentalne różnice w rozumieniu katolickiego zaangażowania społecznego, zwłaszcza w kontekście polityki imigracyjnej. Vance, powołując się na „porządek miłości”, argumentuje, że troska o własną rodzinę, społeczność i naród powinna mieć pierwszeństwo, szczególnie w obliczu ograniczonych zasobów. Wedłu...
Listen
Watch
Mark as Played
May 29, 2025 • 36 mins
Temat analogii i wnioskowania przez analogię, który poruszyliśmy, jest niezwykle fascynujący i ma szerokie zastosowanie zarówno w nauce, jak i w naszym codziennym życiu.
Jak dowiedzieliśmy się ze źródeł, analogia jest potężnym narzędziem poznawczym i historycznym narzędziem do wypełniania luk w wiedzy. Pozwala nam wnioskować o mniej znanych zjawiskach, opierając się na podobieństwach do tych lepiej zbadanych. Widzieliśmy przykłady j...
Jak dowiedzieliśmy się ze źródeł, analogia jest potężnym narzędziem poznawczym i historycznym narzędziem do wypełniania luk w wiedzy. Pozwala nam wnioskować o mniej znanych zjawiskach, opierając się na podobieństwach do tych lepiej zbadanych. Widzieliśmy przykłady j...
Listen
Watch
Mark as Played
May 1, 2025 • 7 mins
W 1950 roku fizyk noblista Enrico Fermi zadał pytanie: Gdzie Oni są? Miał na myśli cywilizacje pozaziemskie. Ponieważ urządzenia do obserwacji kosmosu były coraz lepsze spodziewano się znaleźć ślady pozaziemskich form życia. Teleskopy sięgały coraz dalej, ale kosmos wydawał się dalej pusty. Dlaczego tak jest?
Fermiemu przypisuje się sformułowanie paradoksu, który jest znany od jego nazwiska. Astronomowie w przeszłości widzieli tylko...
Fermiemu przypisuje się sformułowanie paradoksu, który jest znany od jego nazwiska. Astronomowie w przeszłości widzieli tylko...
Listen
Watch
Mark as Played
April 12, 2025 • 57 mins
W tym odcinku podcastu Sofizmaty, Piotr i Darek Tokarski podejmują trudny temat walki ze złem, próbując zdefiniować, co właściwie oznacza "zło" w kontekście demokracji i tolerancji. Rozmowa oscyluje wokół aktualnych wydarzeń politycznych, w tym skazania Marine Le Pen oraz porównań do historycznych przykładów, takich jak dojście Hitlera do władzy. Czy w obronie demokracji można posługiwać się niedemokratycznymi metodami? Jak daleko ...
Listen
Watch
Mark as Played
March 8, 2025 • 34 mins
W najnowszym odcinku podcastu Sofizmaty, poświęconym natywizmowi, rozmawiam z Anną Sosnowską, socjolożką z Uniwersytetu Warszawskiego, która obecnie bada Polonię w Chicago. Odcinek dotyka złożoności zjawiska natywizmu, które odnosi się do niechęci wobec imigrantów oraz obaw związanych z ich wpływem na społeczeństwo. W trakcie rozmowy omawiane są historyczne konteksty tego ruchu, począwszy od połowy XIX wieku, kiedy to w Stanach Zje...
Listen
Watch
Mark as Played
February 22, 2025 • 50 mins
Plemiona izolowane to grupy ludzi zamieszkujących Amerykę Południową czy Oceanię. Głównym powodem aby się z nimi nie kontaktować jest groźba zarażenia ich chorobami, na które nie są odporni. Izolowanie tych plemion jest jakby odwrotnością natywizmu czyli niechęci do obcych wpływów na kulturę, język itp. Izolując te grupy ludzi chronimy ich przed wpływem obcej kultury, religii itd.
Na przykładzie plemienia Nukak Maku omówiliśmy powod...
Na przykładzie plemienia Nukak Maku omówiliśmy powod...
Listen
Watch
Mark as Played
December 7, 2024 • 31 mins
Historiozofia, znana również jako filozofia historii, to dziedzina, która z jednej strony może wydawać się enigmatyczna, z drugiej zaś fascynująca. W najnowszym odcinku podcastu Sofizmaty, prowadzący wraz z Dorotą Pająk-Pudą, zagłębiają się w tę tematykę, starając się odpowiedzieć na pytania, które od wieków nurtują ludzkość. Czy historia ma sens? Czy jest jedynie zbiorem przypadkowych wydarzeń? Czy możemy mówić o powtarzalności dz...
Listen
Watch
Mark as Played
November 23, 2024 • 10 mins
Czy dziennikarstwo, jakie znamy, przechodzi kryzys? W najnowszym odcinku podcastu Sofizmaty zgłębiamy temat, który od dekad budzi kontrowersje – zmiany w dziennikarstwie i wpływ mediów alternatywnych na dostęp do informacji. W przeszłości dziennikarze byli niezbędnym łącznikiem pomiędzy społeczeństwem a światem polityki, nauki czy historii. Dziś, dzięki rozwojowi internetu i popularności podcastów, coraz więcej osób ma bezpośredni ...
Listen
Watch
Mark as Played
August 20, 2024 • 55 mins
Czy Wikipedia jest dobrym źródłem informacji? Czy jest obiektywna, a może neutralna? Co budzi więcej kontrowersji - błędy czy zmiany w artykułach?
Robert Drózd
https://swiatczytnikow.pl/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedysta:Rdrozd
Robert Drózd
https://swiatczytnikow.pl/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedysta:Rdrozd
Listen
Watch
Mark as Played
July 22, 2024 • 16 mins
Brzytwami w filozofii nazywa się zasady, które pozwalają odrzucić małoprawdopodobne wyjaśnienia danego zagadnienia. Najsłynniejsza jest oczywiście Brzytwa Ockhama. Ta zasada twierdzi, że najprostsze rozwiązanie jest najprawdopodobniej tym prawdziwym. Proste i skomplikowane odnosi się tutaj do ilości elementów potrzebnych aby teoria była prawdziwa.
Brzytwa Hanlona jest jakby wariantem brzytwy Ockhama. Często przedstawia się ją jako a...
Brzytwa Hanlona jest jakby wariantem brzytwy Ockhama. Często przedstawia się ją jako a...
Listen
Watch
Mark as Played
July 2, 2024 • 29 mins
Żyjemy w czasach gdy wiedza naukowa jest przechowywana w taki sposób aby utrudnić do niej dostęp. Często trzeba płacić duże sumy pieniędzy za dostęp do pojedynczych artykułów naukowych. To sprawia, że nauka staje się często dostępna tylko dla bogatych. Powstały wprawdzie alternatywne źródła takich artykułów, ale zarzuca się im, że są nielegalne. Jednym z nich jest Sci-Hub, którego autorka Alexandra Elbakyan ukrywa się przed kolejny...
Listen
Watch
Mark as Played
June 28, 2024 • 51 mins
Ocenianie jest swego rodzaju wartościowaniem człowieka. Chyba właśnie to sprawia, że ocenianie jest krytykowane, bo czy można ocenić wartość innego człowieka?
Rozmawiałem o tym z Elżbietą Dziedzic.
Elżbieta Dziedzic
https://www.facebook.com/profile.php?id=100093496456813
https://polskalitera.com/
Rozmawiałem o tym z Elżbietą Dziedzic.
Elżbieta Dziedzic
https://www.facebook.com/profile.php?id=100093496456813
https://polskalitera.com/
Listen
Watch
Mark as Played
June 17, 2024 • 43 mins
Rozmowa o argumentum ad personam czyli przeniesieniu dyskusji z omawianego tematu na krytykę oponenta. Ponieważ tego sofizmatu używają już dzieci, czy w związku z tym jest to dziedzinny argument? Dlaczego politycy stosują ten sofizmat? Czy są jakieś korzyści ze stosowania argumentum ad personam?
Listen
Watch
Mark as Played
April 27, 2024 • 37 mins
Serva ordinem, et ordo servabit te.
Zadbaj o porządek a porządek zadba o ciebie.
Rozmowa o łacińskiej sentencji. Jak rozumieć słowo porządek? Czym jest nieuporządkowanie? Czy to zasada tylko dla ludzi religijnych?
Wojciech Suda
https://stratops.pl/
https://www.linkedin.com/in/suda/
https://www.facebook.com/wojciech.suda.9
Zadbaj o porządek a porządek zadba o ciebie.
Rozmowa o łacińskiej sentencji. Jak rozumieć słowo porządek? Czym jest nieuporządkowanie? Czy to zasada tylko dla ludzi religijnych?
Wojciech Suda
https://stratops.pl/
https://www.linkedin.com/in/suda/
https://www.facebook.com/wojciech.suda.9
Listen
Watch
Mark as Played
Popular Podcasts
If you've ever wanted to know about champagne, satanism, the Stonewall Uprising, chaos theory, LSD, El Nino, true crime and Rosa Parks, then look no further. Josh and Chuck have you covered.
Current and classic episodes, featuring compelling true-crime mysteries, powerful documentaries and in-depth investigations. Follow now to get the latest episodes of Dateline NBC completely free, or subscribe to Dateline Premium for ad-free listening and exclusive bonus content: DatelinePremium.com
The World's Most Dangerous Morning Show, The Breakfast Club, With DJ Envy, Jess Hilarious, And Charlamagne Tha God!
Does hearing about a true crime case always leave you scouring the internet for the truth behind the story? Dive into your next mystery with Crime Junkie. Every Monday, join your host Ashley Flowers as she unravels all the details of infamous and underreported true crime cases with her best friend Brit Prawat. From cold cases to missing persons and heroes in our community who seek justice, Crime Junkie is your destination for theories and stories you won’t hear anywhere else. Whether you're a seasoned true crime enthusiast or new to the genre, you'll find yourself on the edge of your seat awaiting a new episode every Monday. If you can never get enough true crime... Congratulations, you’ve found your people. Follow to join a community of Crime Junkies! Crime Junkie is presented by Audiochuck Media Company.
Mike Florio & Chris Simms discuss the biggest NFL stories with honesty, candor, and authenticity.