Jaka jest rola IPN w odkrywaniu prawdy i pielęgnowaniu pamięci

Prof. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, komentuje znaczenie 8 maja 1945 roku — formalnego zakończenia II wojny światowej w Europie — z perspektywy Polski. Podkreśla, że choć wojna się skończyła, Polska nie odzyskała niepodległości. Całe jej terytorium znalazło się pod sowiecką okupacją, rozpoczętą już w 1944 roku. Władze komunistyczne, instalowane przez Związek Sowiecki, zastąpiły niemieckiego okupanta, często używając tych samych metod represji.

Mimo formalnego rozwiązania Armii Krajowej, wciąż istniały struktury Polskiego Państwa Podziemnego, uznające legalny rząd w Londynie. Polskie społeczeństwo miało mieszane odczucia — koniec niemieckiej okupacji przyniósł ulgę, ale wielu ludzi szybko dostrzegło, że nowa władza oznacza kolejną formę zniewolenia.

Poruszono również temat marginalizacji Polaków na arenie międzynarodowej, zwłaszcza podczas obchodów zwycięstwa w Londynie w 1946 roku. Zdaniem prof. Polejowskiego, Stalin nie akceptował wizji niezależnej Polski, a zachodni alianci, wbrew wcześniejszym obietnicom, zaakceptowali powstanie komunistycznego rządu w Warszawie.

Na koniec profesor przybliżył rolę IPN — jego misją jest badanie historii, ochrona pamięci narodowej oraz edukacja historyczna w Polsce i za granicą. Instytut realizuje m.in. projekt „Szlaki Nadziei” i publikuje zarówno prace naukowe, jak i popularnonaukowe oraz komiksy.

Audycja powstaje we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.